|
Wpisał: Administrator
|
|
25.03.2007. |
RODZAJE WIATRÓW WYSTĘPUJĄCYCH W GÓRACH |
Wiatry górskie (katabatyczne)
W bezchmurne noce, powietrze często zaczyna spływać wzdłuż zboczy gór i wzgórz. Te prądy zstępujące stają się szczególnie widoczne, gdy powietrze porusza się ku dnu dolin rzecznych. Ten typ przepływu powietrza nazywa się wiatrem górskim (katabatycznym, grec. iść w dół). Wiatr rozwija się w nocy, gdy powierzchnia lądu traci ciepło przez wypromieniowanie. Gęstość powietrza ochłodzonego przez zetknięcie się z chłodną powierzchnią lądu staje się większa niż gęstość powietrza z otoczenia. Siła grawitacji działająca na nie jest względnie większa i stacza się ono na dół na niższy poziom. Powietrze stykając się z podłożem ochładza się przez przewodnictwo. Powietrze w trakcie opadania spręża się, ponieważ na niższych poziomach panuje wyższe ciśnienie. Gdyby był to jedyny skutek, powietrze zaczęłoby się ogrzewać, a przepływ zanikać. Powietrze w dalszym ciągu traci jednak ciepło stykając się z zimną powierzchnią gruntu. Proces ten powstrzymuje adiabatyczne ogrzewanie, co prowadzi do podtrzymywania przepływu. Wiatry górskie są na ogół dość słabe, jednak w niektórych sytuacjach mogą uzyskać dość dużą prędkość - jeżeli zbocze jest strome i gładkie. Przypadek ten najczęściej występuje wówczas, gdy powierzchnia zbocza jest pokryta śniegiem lub lodem.
Wiatry fenowe
Fenem meteorolodzy przyjęli nazywać ciepłe i suche wiatry rozwijające w obszarach górskich. Przy napotkaniu bariery górskiej, powietrze jest zmuszone do wznoszenia się i następuje ochładzanie adiabatyczne . Jeżeli wilgotność powietrza jest wystarczająco duża, to para wodna może ulec kondensacji tworząc kropelki wody. W niektórych przypadkach, jeżeli temperatura jest wystarczająco niska i występują jądra zamarzania, mogą powstać kryształki lodu. W trakcie tworzenia chmury ciepło utajone zostaje uwolnione i proces ten częściowo ogranicza adiabatyczne ochładzanie wznoszonego się powietrza. Następnie temperatura powietrza obniża się wolniej, zgodnie z wilgotno-adiabatycznym gradientem temperatury. Uwolnienie ciepła utajonego jest jednym z podstawowych procesów prowadzących później do rozwoju wiatrów fenowych. W czasie wznoszenia się powietrza w chmurze orograficznej po nawietrznej stronie góry może wystąpić opad w postaci deszczu lub śniegu. Wypadnięcie deszczu zmniejsza wilgotność powietrza kontynuującego przepływ na górę. Ten proces jest również istotny dla odpowiedniego rozwoju wiatru fenowego. W trakcie wznoszenia się powietrza przy barierze górskiej zachodzą więc dwa istotne procesy. Ciepło utajone wyzwolone przy tworzeniu się chmury podtrzymuje energię cieplną wznoszącego się powietrza. Wypadnięcie kropelek wody lub kryształków lodu w postaci opadu czyni powietrze bardziej suchym niż było przed rozpoczęciem wznoszenia.
Wiatr halny
Polska odmiana wiatru typu föhn, występująca w Karpatach i Sudetach. Silny (prędkość w porywach do 150 km/h), ciepły i suchy, wieje od grzbietów ku północnym dolinom. Powoduje ocieplenie i roztopy oraz niekiedy znaczne szkody w drzewostanie.
|
|
Zmieniony ( 22.06.2007. )
|
Pogoda 
