apeluje

TURYSTO !!

Przebywając w górach zadbaj o dobro własnego bezpieczeństwa, pomóż słabszym i tym którzy pomocy potrzebują.

Nie czekaj - bo nie wiesz kiedy i TY będziesz w takiej lub podobnej sytuacji
Nie wszyscy są młodzi i cieszą się doskonałym zdrowiem i kondycją - nie wszystkich stać na doskonały sprzęt aby zaznać jednodniowej (np. raz w roku, może rzadziej) przyjemności przebywania w górach. Są tacy co walczą ze swoimi słabościami (np. lękiem wysokości), chcą się sprawdzić (np. osoby - po i w trakcie rehabilitacji ruchowej, uprawiające sporty ekstremalne) i są ci - styrani przez los, którzy chcą coś więcej zobaczyć - aniżeli "panoramę" czterech ścian (ich spotkach na szlakach spacerowych u podnóża gór).

Góry bywają groźne i niebezpieczne również dla tych,
którzy je znają,
tylko oni forsują granice własnych możliwości.

PRZYCZYNY WYPADKÓW TURYSTYCZNYCH

• brak organizacji - przed wyjściem w góry powinieneś nie tylko spakować plecak ale zasięgnąć informacji o terenie w który się udajesz, (zapoznać z mapa) przewidzieć odpoczynki, posiłki, przygotować noclegi oraz zostaw wiadomość; gdzie i z kim idziesz (samotność w górach - jest zgubna), którędy i kiedy masz zamiar wrócić.
  
  
• zły stan zdrowia - powinniśmy wiedzieć o występowaniu w górach gwałtownych zmian ciśnień (ze względu na zmianę wysokości jak również szybko zachodzące zmiany pogody), które niekorzystnie wpływają na samopoczucie (przy dolegliwościach sercowych może to być fatalne), przemęczenie powodujące utratę pracy mięśni, (szczególnie przy schodzeniu stromo w dół dokucza nam mało ukształtowany mięsień stawu kolanowego). Wyruszając w góry powinieneś dostosować wysiłek do swoich możliwości jak rownież powinieneś znać kondycję zdrowotną swoich współwędrowców (aby zaproponowana forma aktywności nie była szkodliwa dla innych).
  
  
• nieodpowiedni ubiór - zwłaszcza nieodpowiednie obuwie (zadbaj o wibramy, trzewiki tzw. traktory chroniące i usztywniające staw skokowy), które dają się we znaki na skalistych ścieżkach, luźnych kamieniach, mokrych lub ośnieżonych czy nawet oblodzonych szlakach turystycznych (jeszcze słówko - na wesele i góry nowe obuwie nie każ ubierać nawet wrogom). Bądź przygotowany na zmiany pogody; deszcz, wiatr czy nawet śnieżyce (w myśl zasady, lepiej dźwigać - niż ścigać). Posiadanie nieprzemakalnego okrycia i ciepłej odzieży zapewni poczucie komfortu w każdych warunkach.
  
  
• górska pogoda - jest zmienna i z jej kaprysami turyści musza się liczyć. Wielkim niebezpieczeństwem jest; mgła, zadymka śnieżna lub obfite opady śnieżne. Poruszanie się w takich warunkach wymaga szczególnej rozwagi a nawet zaniechania osiągnięcia obranego celu (nawet czasem wydającego się pozornie łatwego). Takie warunki powodują częste zabłądzenia, wychłodzenia a następnie sprowadzają do tzw. białej śmierci - zamarznięcia (następuje przy temp ciała ok. 26 st/C).
  
  
• burze - są groźne, zwłaszcza dla turystów, których zaskoczyły w partiach szczytowych. Słysząc grzmoty nawet z oddali, należy śpiesznie schodzić w doliny, gdzie niebezpieczeństwo porażenia jest znacznie mniejsze (błyskawice trafiają w miejsca o najmniejszym oporze elektrycznym, najczęściej w drzewa, wzgórza i wysokie budynki). Nie szukaj schronienia pod okazałym drzewem (tu występuje tzw. napięcie krokowe), zwróć uwagę na swój plecak ze stelażem i inne metalowe dobrze służące przedmioty (mogą wytworzyć korzystne pole do wyładowania atmosferycznego). Czasami lepiej jest się pozbyć na czas burzy tego mienia.
  
  
• płaty śniegu - zalegające do późnego nieraz lata północne żleby i podłoża ścian, niemal co roku są przyczyną wielu wypadków. Chodzenie po twardym zlodowaciałym, gruboziarnistym śniegu (firn) wymaga dobrego sprzętu i umiejętności alpinistycznych (dla turystów jest nieodpartą atrakcją mieć zdjęcie na krawędzi kotła w śnieżnej scenerii w środku lata z dodatkiem daty wyświetlanej przez aparat fotograficzny). Podobnie odnosi się w warunkach zimowych, gdzie występują nawisy śnieżne. Takim zbliżeniem się nad krawędź urwiska możemy spowodować lawinę jak również zaliczyć odlotową przygodę (- "GOODLUCK!!").
  
  
• luźno leżące kamienie - nieostrożnie potrącone stanowią duże niebezpieczeństwo. Spadające z duża szybkością mogą wywołać lawinę kamienną, zagrażając turystom znajdującym się poniżej (dzieje się to po obfitych opadach deszczu, kiedy wypłukane kamienie w każdej chwili grożą obsunięciem). Częstym zjawiskiem jest sprawdzanie głębokości wąwozu poprzez odgłos rzucanego kamienia, niebacząc czy wąwozem biegnie szlak turystyczny (najczęściej czynią to dzieci - które są pod czyjąś opieką?).
  
  
• schodzenie ze szlaku - czasami dla uatrakcyjnienia naszych górskich wędrówek zapuszczamy się na tzw. skróty, czasami pozornie wydające się łatwym zejściem terenu (jednakże równo "wykoszone" trawiaste poszycie przez wiatr ukrywa przed nami mokradła, nierówności czy zaostrzone nieforemnie części skał). Częstym zjawiskiem schodzenia ze szlaku jest cel zamierzony - pozyskanie runa leśnego (najczęściej czynią to okoliczni mieszkańcy, nie zawsze przewidując, że góry z całą swą surowością goszczą wszystkich jednakowo).

PRZYCZYNY WYPADKÓW NARCIARSKICH

• sprzęt - dostosowanie długości nart do wzrostu i wagi jak również do rodzaju uprawiania sportów narciarskich powinno być miernikiem wyboru marki i gatunku nart. Buty - dobierajmy jak najpasowniejsze z uwzględnieniem na grubą skarpetę tak aby nasza stopa na sztywno była osadzona w bucie a but nie uciskał naszej kostki stawu skokowego.
  Zbyt długie narty utrudnią nam jazdę, ciasny but spowoduje przemarzanie, niedokrwienie a zarazem cierpnięcie stopy i drętwienie mięśni.
  Wiązania bezpiecznikowe winny być dostosowane do wagi ciała, które nam zapewnią przy upadku wypięcie się nart.
  Ważne jest również aby krawędzie nart były w miarę ostre, ślizgi gładkie, wiązania dobrze przykręcone i w butach były wszystkie klamry sprawne. Wskazane byłoby używanie ski-stoperów, które tobie zapewni zachowanie sprzętu a innym bezpieczeństwo na stoku.
  
  
• kondycja - relaks jest potrzebny każdemu człowiekowi, jednakże twoja dyspozycja na stoku jest uzależniona od twojej pracy i sposobu wypoczynku jaki uprawiasz. Planując wyjazd na narty powinniśmy zmobilizować organizm do wzmożonego wysiłku, rozgrzać mięśnie i przyzwyczaić stopę do buta.
  W pierwszy dzień na stoku nie forsuj intensywnych zjazdów, staraj się pospacerować i podchodzić na nartach. Dobry zawodnik przynajmniej co cztery dni "daje nartom odpocząć", co korzystnie wpływa na "zawodnika". Ludzie o niskim ciśnieniu powinni unikać jazdy podczas wiatru halnego.
  W żadnym wypadku nie powinno się jeździć po spożyciu alkoholu.
  
  
• zapamiętaj - najgroźniejsze w skutkach wypadki wynikają ze zderzeń i potrąceń, mają one miejsce przede wszystkim w kolejkach przy wyciągach narciarskich na zwężeniach i wąskich nartostradach. Najwięcej wypadków notuje się przy dobrych warunkach śniegowych i dobrej widoczności, w miejscach łatwych zjazdów. Narciarz lekceważy teren i pozwala sobie na brawurowy szus.
  Bardzo ostrożnie i mniej brawurowo pozwala sobie przy ograniczonej widoczności, na stromych, oblodzonych stokach lub świeżo opadłym śniegu.
  Jeśli czujesz się już zmęczony ten jeszcze jeden wymuszony "ostatni" zjazd, kiedy już nie trzymają kolana może być "ostatni - oby w tym sezonie".
  
  
• wybór trasy - zawsze wybieraj trasę zjazdu do swoich możliwości. Jeśli posiadasz sprzęt z pierwszej strony katalogu to nie szpanuj na stoku uważając że nartostrada trudna przy tym sprzęcie jest dla ciebie odpowiednia!!
  
  
• zawsze - na stoku postępuj zgodnie z dekalogiem narciarza i tak jak przewidują oznaczenia na nartostradzie a z takim samym szacunkiem inni będą ciebie traktować.


Opracował: Ryszard Lewandowski